In september 2026 verschijnt de nieuwe versie van ISO 9001. Ook voor zorg- en welzijnsorganisaties heeft dit gevolgen. Maar voor wie al werkt met cliëntgericht en mensgericht kwaliteit denken, is dit géén revolutie.
Bij Certificatie in de Zorg werken we al jaren met de overtuiging: kwaliteit gaat in de zorg over cliënt, bewoner, patiënt en naaste – niet over normen en dikke mappen. De nieuwe ISO 9001 sluit daar beter op aan.
Wat is de kern van de nieuwe norm?
De nieuwe ISO 9001 legt meer nadruk op vragen die in de zorg heel herkenbaar zijn:
- Wat merkt de cliënt van onze kwaliteit?
- Hoe meetbaar is de kwaliteit die we leveren?
- Hoe werken we samen als team rond de cliënt?
- Hoe blijven we leren en verbeteren in een sector die voortdurend verandert?
- Hoe gaan we om met onze maatschappelijke verantwoordelijkheid (bijvoorbeeld duurzaamheid, schaarste, inzet van mensen)?
Het gaat dus minder over “hebben we het vastgelegd?” en meer over “doen we dit in de praktijk en past dit bij onze visie op zorg?”.
Belangrijke accenten in zorgtaal
In zorgtaal komen er een paar accenten scherper naar voren:
- Meer focus op zorg- en kwaliteitscultuur: Hoe praten we met elkaar over kwaliteit? Mogen collega’s elkaar aanspreken? Sluit ons dagelijks handelen aan bij onze waarden en ons zorgconcept?
- Meer aandacht voor omgeving en duurzaamheid: Denk aan thema’s als klimaat, inzet van medewerkers en middelen, en wat maatschappij en toezichthouders verwachten. Dit sluit aan op discussies over passende zorg, “juiste zorg op de juiste plek” en maatschappelijke verantwoordelijkheid.
- Risico’s én kansen: Niet alleen: “wat kan er mis gaan bij onze zorgverlening?”, maar ook: “waar liggen kansen om het voor cliënten en medewerkers beter of slimmer te organiseren?”
- Wendbaarheid in plaats van dikke protocollen: De norm sluit beter aan bij teams die werken met leercycli, experimenteren, verbeteren in kleine stappen en multidisciplinair overleg, in plaats van alles vooraf dicht te timmeren.
- Aandacht voor digitalisering en gegevens: Bijvoorbeeld: hoe gaan we om met cliëntgegevens in systemen, hoe betrouwbaar is de informatie waarop we beslissingen nemen, en wie is waarvoor verantwoordelijk?
Is dit een grote verandering voor zorgorganisaties?
Voor veel zorgorganisaties die wij kennen: niet echt. Als je al gewend bent om:
- vanuit cliëntwaarde te denken,
- samen met teams aan kwaliteit te werken,
- en ISO vooral te gebruiken als structuur achter jullie zorgvisie, dan voelt ISO 9001:2026 meer als een aanscherping en erkenning van wat je al doet.
Meestal gaat het om beter woorden geven aan je huidige praktijk, bewust kijken waar nog gaten zitten en je verhaal nog duidelijker maken voor medewerkers, cliënten en externe partijen.
Hoeveel tijd is er voor de overgang?
De verwachting is dat ISO 9001:2026 in september 2026 wordt gepubliceerd. Formeel is er een overgangsperiode van ongeveer drie jaar. Wij kiezen er bewust voor om samen met onze klanten niet tot het laatste moment te wachten. Vanaf het moment dat het mogelijk is op de nieuwe norm te certificeren, willen we organisaties in ongeveer twee jaar begeleiden in die overgang. Zo voorkomen we onnodige tijdsdruk en “last minute” stress.
Dat betekent dat je in je eigen tempo kunt toewerken naar de nieuwe norm. Je hoeft dus niet morgen alles om te gooien.
Wat kun je nu al doen in jouw organisatie?
Een paar concrete ideeën voor kwaliteits- en zorgteams en bestuurders:
- Ga in gesprek met teams: “Wat merkt onze cliënt eigenlijk van onze kwaliteit?”
- Kijk naar je kwaliteit- en aanspreekcultuur: voelt het veilig om fouten te melden en samen te leren?
- Leg de belangrijkste risico’s en kansen in de zorgprocessen naast elkaar: bijvoorbeeld medicatieveiligheid, overdrachten, wachttijden, zelfredzaamheid, inzet van technologie.
- Kijk naar je digitale processen: is de informatie waarop je stuurt (bijvoorbeeld dashboards, ECD-gegevens) betrouwbaar en begrijpelijk?
- Breng je maatschappelijke context in beeld: wat verwachten cliënten, naasten, financiers en samenwerkingspartners in de regio?
Hoe kan CidZ ondersteunen?
In voorbereiding op de nieuwe norm, informeren we je de komende maanden over de aanstaande veranderingen. We zorgen voor een handig vergelijkingsoverzicht van de huidige en de nieuwe norm, waarmee je zelf kunt bepalen: waar voldoet het systeem al en wat heb je nog te doen?
En net als nu kijken we in de audits vooral naar de vraag: “Helpt dit systeem jullie om betere zorg te leveren?”
Dat doen we door blijvend in gewone taal in gesprek te gaan met teams en management, aan te sluiten bij jullie zorgconcept en bestaande systemen en interne kwaliteitskaders) en audits te gebruiken als moment van leren, niet als afrekenmoment.